Het dynamisch bereik (de verhouding tussen donkere en
lichte gebieden) in de zichtbare wereld overtreft verre het bereik van
het menselijk gezichtsvermogen en van gedrukte beelden of beelden die
op een monitor worden weergegeven. Maar waar het menselijk oog zich
kan instellen op sterk verschillende niveaus van helderheid, kunnen
de meeste camera's en beeldschermen alleen een vast dynamisch bereik
opvangen en weergeven. Fotografen, filmers en iedereen, die met digitale
beelden werkt moeten keuzes maken omtrent hetgeen belangrijk is in een
beeld omdat ze slechts de beschikking hebben over een beperkt dynamisch
bereik.
High Dynamic Range (HDR) beelden openen een wereld van mogelijkheden
omdat zij het gehele bereik van de zichtbare wereld kunnen weergeven.
In een HDR beeld zijn alle helderheidswaarden vastgelegd, zoals die
naar verhouding in werkelijkheid voorkomen. Veranderingen in de belichting
van een HDR beeld komen overeen met verandering van de belichting in
werkelijkheid. In een HDR beeld kunnen dan ook belichtingsef-fecten
worden weergegeven, die de werkelijkheid benaderen.
Dit gegeven is voor ons een rol gaan spelen toen we in aanraking kwamen
met een tweetal programma's, Photomatix Pro van HDRsoft en Enhancer
van Akvis en waardoor onze werkwijze ingrijpend is beïnvloed.
Photomatix Pro
versie 2.2.2 is een standalone programma, dat uitgaat van twee
of meer opnamen met ver-schillende belichtingstijden van hetzelfde beeld.
Deze opnamen bestrijken dus zoveel mogelijk het gehele werkelijke dynamische
bereik van donker naar licht. Het is wel noodzakelijk dat de opnamen
vanaf een statief worden gemaakt om ze elkaar volledig te laten overlappen.
Als blijkt dat een opname saai is en onver-hoopt is er geen belichtingstrapje
gemaakt, dan kan dit alsnog gemaakt worden in de RAW-converter. Het
zelfde RAW bestand wordt dan twee of meer keer omgezet met steeds een
andere instelling van de belich-ting.
In de eerste fase voegt Photomatix de opnamen samen en creëert
een HDR beeld. In gecomprimeerde vorm komen hierin alle toonwaarden
naar voren en vanwege die compressie is het beeld niet om aan te zien.
In de tweede bewerkingsfase komt alles echter op zijn pootjes terecht.
Hier komt zowel de gedetailleerde beeldinformatie uit de licht partijen
als uit de schaduwpartijen tot uitdrukking, waardoor een realistisch
beeld ontstaat. Onderstaand beeld geeft de interface weer. Er zijn een
aantal schuifregelaars waarmee aanpas-singen kunnen worden gemaakt naar
keuze van de bewerker. Het is zaak om hier proefondervindelijk mee om
te gaan en veranderingen in slechts kleine stapjes uit te proberen.
Ter illustratie staat hier een opname die indertijd midden
op de dag is gemaakt vanuit een vliegtuig tijdens een rondvlucht boven
de Grand Canyon. De meest ongunstige omstandigheden om de pracht van
dit na-tuurwonder weer te geven: een vliegtuigraampje vermindert de
helderheid, het trillen van het vliegtuig ver-hindert optimale scherpte
en de hoge stand van de zon veroorzaakt een harde schaduwloze verlichting
van het landschap.
De bewerking van het dynamisch bereik in Photomatix gaf
het volgende resultaat:
Dit beeld is vooralsnog nog geen kunstwerk omdat de onscherpte
en de stand van de zon niet zijn aange-pakt, maar het is een betere
illustratie van de kleurenpracht in de Grand Canyon dan de originele
foto.
Akvis
Enhancer versie 3.0 sluit heel goed aan op de prestaties van
Photomatix. Het wordt geleverd als een plug-in voor Adobe Photoshop,
Photoshop Elements, Corel Photo-Paint en andere beeldbewerkingsoftware
die overweg kan met het plug-in formaat van Adobe. De interface is tamelijk
eenvoudig en meer is eigenlijk ook niet nodig. Het algoritme van Enhancer
is in staat om net dat beetje pit aan een beeld te geven waardoor het
plezierig wordt om naar te kijken.
Tot besluit nog even het originele beeld en het uiteindelijke
resultaat naast elkaar.
